Bölgeler ve İller

Türk Coğrafya Kurumu /

Türkiye'nin coğrafi bölgelerinin sınırları illerin idari sınırları doğrultusunda belirlenmemiştir. Bu nedenle birçok il birden fazla coğrafi bölgenin içinde olabilir. İl merkezleri baz alındığında bölgelerin kapsadığı alanlardaki iller şunlardir. Akdeniz Bölgesi Adana Antalya Burdur Hatay Isparta İçel Mersin Osmaniye Kahramanmaraş Doğu Anadolu Bölgesi Ağrı Ardahan Bingöl Bitlis Elazığ Erzincan Erzurum Hakkari Iğdır Kars Malatya Muş Tunceli Van Şırnak Ege Bölgesi İzmir Manisa Aydın Denizli Kütahya Afyonkarahisar Uşak Muğla Güneydoğu Anadolu Bölgesi Adıyaman Batman Diyarbakır Gaziantep Kilis Mardin Siirt Şanlıurfa İç Anadolu Bölgesi Aksaray Ankara Çankırı Eskişehir Karaman Kırıkkale Kırşehir Konya Nevşehir Niğde Sivas Yozgat Kayseri Marmara Bölgesi Edirne Kırklareli Tekirdağ İstanbul Kocaeli Yalova Sakarya Bilecik Bursa Balıkesir Çanakkale Karadeniz Bölgesi Rize Trabzon Artvin Sinop Tokat Çorum Amasya Samsun Zonguldak Bolu Düzce Karabük Bartın Kastamonu Bayburt Giresun Gümüşhane Ordu Bölgelerin yüzölçümleri Göller dahil Türkiye'nin kapladığı alan 814.578 km²'dir. Bu alanda; Marmara Bölgesi %8.5, Ege Bölgesi %12, Akdeniz Bölgesi %16, İç Anadolu Bölgesi %18, Karadeniz Bölgesi %18, Doğu Anadolu Bölgesi %21, Güneydoğu Anadolu Bölgesi %7.5 yer tutar. Bölgelerin isimlendirilmesi Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden dördüne komşu olduğu denizin adı verilmiştir (Akdeniz Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, Ege Bölgesi). Diğer üç bölge de Anadolu bütünü içindeki konumlarına göre adlandırılmışlardır (İç Anadolu Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi). Bölgelerde nüfus Türkiye’deki coğrafi bölgeler arasında nüfus miktarı ve yoğunluğu yönünden önemli farklar bulunmaktadır. Bu farklarin oluşmasında fiziki faktörler (iklim özellikleri, yerşekilleri, toprak özellikleri) ve beşeri faktörler (sanayileşme, tarım, yeraltı kaynakları, turizm, ulaşım) önemli rol oynarlar. Nüfusun en yoğun olduğu bölge Marmara Bölgesi en seyrek olduğu bölge de Doğu Anadolu Bölgesidir. Bölgelerin özelliklerinden bazıları Türkiye'nin coğrafi bölgelerinin karakteristik özelliklerinden bazıları şöyle sıralanabilir: Alanı en büyük bölge: Doğu Anadolu Bölgesi Alanı en küçük bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi En yüksek bölge: Doğu Anadolu Bölgesi En alçak bölge: Marmara Bölgesi En uzun kıyılara sahip bölge: Ege Bölgesi En fazla yağış alan bölge: Karadeniz Bölgesi En az yağış alan bölge: İç Anadolu Bölgesi Yazın en sıcak bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Kışın en ılık bölge: Akdeniz Bölgesi En soğuk bölge: Doğu Anadolu Bölgesi Orman varlığı en zengin bölge: Karadeniz Bölgesi Orman varlığı en fakir bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Güneşlenme süresi en kısa bölge: Karadeniz Bölgesi Güneşlenme süresi en uzun bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Heyelanın en çok görüldüğü bölge: Karadeniz Bölgesi Volkanizmanın en etkin olduğu bölge: Doğu Anadolu Bölgesi Seracılığıın en fazla yetiştiği bölge: Akdeniz Bölgesi Nüfusu en kalabalık bölge: Marmara Bölgesi Nüfusu en az olan bölge: Doğu Anadolu Bölgesi İklim çeşitliliği en fazla olan bölge: Marmara Bölgesi Enerji tüketimi en fazla olan bölge: Marmara Bölgesi Maden zenginlikleri en fazla olan bölge: Doğu Anadolu Bölgesi